Kultura

„ORKA“ – MESTO NEOBIČNIH SUSRETA I JEDINSTVENIH PROGRAMA

Jedno od aktivnijih novskih udruženja sa širokim spektrom umjetničkih aktivnosti je “ORKA”. Ova neobična, nenametljiva, a opet dobro znana komuna u centru grada postala je omiljeno mjesto okupljanja ljubitelja filmske, muzičke, ali i pisane i likovne umjetnosti.

U nazivu je sažeta i misija ovog udruženja; Organizaciji za reanimaciju kulture i aktivizma, koja je ušla u šestu godinu bitisanja. Umjetnički rukovodilac je vrsni poznavalac muzike Davor Čamdžić, koji podsjeća na dosadašnje i najavljuje planirane muzičke programe.

– U proteklih više od pet godina, svakog petka od 1. oktobra do kraja maja, uradili smo devet muzičkih serijala, od istorijata džez muzike, istorijata bluza do istorijata southern rock-a, jedne neobične forme hard rock muzike koja je nastala na jugu SAD-a. Potom smo radili Greenwich Village scenu,  scenu urbanog folka s kraja 50-ih i 60-ih godina, te kantautore 70-ih godina, pa Teksaške trubadure, serijal koji smo nazvali „Hearworn Highways“ ili „Drumovima slomljenog srca“. Nakon toga smo obrađivali progressive scenu, simfo-rock scenu kako Velike Britanije tako i ostalih djelova Evrope i Amerike gdje su se pojavljivali sastavi koji su tretirali taj pravac, kao što su Italija, Holandija, Kanada, SAD… Onda smo se vratili na jug SAD-a posvećujući jedan segment programa bluegrass-u, tradicionalnoj žičanoj američkoj muzici, koja je 50-ih godina 20. vijeka iznjedrila rock and roll. Zatim smo se bazirali na zvuku jugozapadnog dijela Luizijane – tradicionalnim idiomima ljudi francuskog govornog područja koji su negdje u 18. vijeku nastanili Luizijanu došavši iz Kanade, a u toku je deveti serijal koji je posveta velikanima country rock-a. U 15-om nastavku ove sage večeras (petak, 7. januar) će biti riječi o sjajnoj kantautorki Sheryl Crow, velikoj dami liberalnih shvatanja, pristalici antiratnog i pokreta zaštite ljudskih prava. Od aprila i maja u desetom serijalu biće riječi o folku i folk rock-u Velike Britanije čiji su zaštitni znaci majstori gitare kao što su Dave Graham,  Martin Carthy, John Renbourn i  Bert Jansch koga smatraju Hendriksom akustične gitare, a za slaganje ženskih vokala su zadužene Sandy Denny, June Tabor i Maddy Prior kao „ Sily Sisters“.

U klubu “ORKA” je u decembru obilježena  50-godišnjica najznačajnijeg muzičkog događaja u istoriji roka, festivala “Woodstock”.

– Poklopilo se da je naš prijatelj Pogo Stivens, Amerikanac koji radi u Kini, boravio u Herceg Novom dan-dva, tpa smo iskoristili priliku da sa njim napravimo tribute veče –omaž Woodstock-u, najvećem i najznačajnijem festivalu u istoriji roka. On je živi svjedok tih dešavanja, jedan od svega 25 000 posjetilaca koji su ostali do kraja, budući da jeposlednjih noći padala jaka kiša zbog čega je dobar dio onih koji su uzeli karte za sve četiri noći, odustao. Međutim, Pogo Stivens je bio sve četiri noći, sva četiri dana po kiši i nevremenu, izdržao je sa 16 godina sa svojom sestrom, odgledao je i odslušao sve majstore koji su bili na Woodstock-u. On je vodio program sa našim prijateljem Bobom Urdešićem, profesorom gitare iz Osla, inače Novljaninom koji je 30 godina obučavao djecu rokenrolu u Norveškoj. Preko slajdova smo mogli da vidimo snimke koncerata, čujemo njihova lična iskustva, a preko radijskog signala i umjetnicu iz Beograda, koja je sa naših prostora, a učestvovala je na tom festivalu 1969. godine na farmi gospodina Jašgura koji je jedini našao za shodno da toj omladini ustupi prostor, podsjetio je Čamdžić na ovo jako interesantno veče.

Osim ustaljenih filmskih i muzičkih programa, u komuni “Orka” se dešavaju i izložbe, promocije, recitali, predstavljanje putopisa, tematske večeri posvećene kulturi i tradiciji raznih zemalja i krajeva svijeta i ostali zanimljivi sadržaji.

– Po izboru Miroslava Lukića utorkom imamo alternativne i dokumentarne filmove, nedeljom su filmski klasici, petkom muzički serijali, a kada naleti neko od naših prijatelja i gostiju koji su spremni da odrade neke stvari, i drugi programi. Recimo, naš prijatelj Peđa Ristić, koji inače živi u Bazelu ali ima stan u Herceg Novom, često sa svojih putovanja donese određene sadržaje koje predstavi u klubu „ORKA“, uz specijalitete tih zemalja koje uglavnom sam i sprema. Do sada su to bili su to putopisi iz Grand Canyon-a u SAD-u, Arizone, Las Vegasa, Maroka, Izraela i Irana. Nekoliko puta smo imali prilike i za „GovORKAnja u stihu“, koje je takođe vodio Peđa Ristić, uz pomoć našeg prijatelja Aleksa iz Ukrajine. To su večeri resitala koje su bile posvećene kako ruskim klasicima, tako i majstorima kantautorima 70-ih godina kao što su James Taylor, Leonard Cohen, Bob Dylan i mnogi drugi, a osvrnuli smo se i na scenu Britanije i na francuske klasike. Radimo, takođe i omaže muzičkim velikanima, kao i večeri vinila koje planiramo da produžimo, budući da smo svi odrasli na slušanju ploča. Jako je interesantno da se dosta omladine javilo baš za večeri vinila, jer se konačno mladi vraćaju pravim vrijednostima. Naši mladi Novljani koji su redovni posjetioci „Orke“, sastav „Kuplung“ pank orjentacije, jedne večeri su napravili nešto neobično –unplugged ili akustik punk, što je publika sa oduševljenjem prihvatila.

Hroničar komune je  Aleksandar Ljubavski, koji prati sva dešavanja i prebacuje ih na film. Čamdžić podsjeća da Saša inače bavi režijom, i da je nedavno snimio serijal naslovljen „Neglinka“.

– To je dokumentarac koji govori o početku i razvoju rokenrola u Sovjetskom Savezu s kraja 60-ih i početkom 70-ih godina. Dokumentarac se zove „Neglinka“ – kao prva otvorena prodavnica notnih svesaka i instrumenata u Sovjetskom Savezu, i svi ti velikani koje je predstavio su napravili prve muzičke korake baš u toj radnji. Inače, Saša prije nekoliko godina doveo u „Orku“ čovjeka koji je svirao pred američkim predsjednikom u Bijeloj kući u okviru sastava „Kukuruza“ – Aleksandra Sašu Šepaljeva, majstora na dobru, bendžu, mandolini, svim žičanim instrumentima. Bio je u drušvu supruge Irine koja je svirala ritam gitaru, i ćerkice, а izvodio је čak i neke materijale koje sam ja zamolio, jer znam da je prijatelj sa tim majstorima akustičnih instrumenata. To je izazvalo veliku pažnju, budući da se radilo o jednom malom pojačalu od 20 W na baterije, a njegova dobro gitara i ritam gitara supruge su upotpunili ovaj muzički događaj. Ne smijem da propustim ni koncert Altajskog pjevača koji odjednom pjeva dvoglasje; jedan glas ide iz grla, drugi iz stomaka. Svirao je na jednom neobičnom kineskom instrumentu, a tražio je pauzu nakon minut i po. Mora se imati pauza najmanje desetak minuta zbog ogromnog gubitka energije jer je to jako teško i za nas neizvodljivo; ipak je to čovjek iz tog regiona i cijeli život se bavi tim specifičnim načinom pjevanja, zaključio je Čamdžić.

„ORKA“ je malo mjesto, ali mjesto sa dušom, gdje se uz dobru volju, ljubav i entuzijazam dešavaju zaista velike stvari, a ideja ne nedostaje.

– Dešavaju se velike i značajne stvari bez pare i dinara. Ne radi se ni o kakvim ulaganjima, to je čisto dobra namjera ljudi koji žele i trude se da nešto urade sami. Ja uvijek kad se nađemo da osmislimo neki program predložim da nas bude više, jer ako nešto rade samo dva čovjeka fali ideja. Što je više ljudi više je ideja, i tako se i rađaju ovakve stvari. Nadam se da će u martu doći naš prijatelj Peđa Ristić koji je skoro imao promociju romana „Kovš“ na Beogradskom sajmu, takođe radi promociju u Bazelu u Švajcarskoj, a planirano je i predstavljanje u Londonu. Riječ je o putovanju jednog vrča – kovša, od njegovog postanka pa sve do kraja, o mijenjanju vlasnika svih tih silnih godina njegovog putovanja. Mimo ovih aktivnosti imamo često i promociju svjetske kuhinje. Do sada smo imali, ono što se ja sjećam,  kuhinju Izraela, Kine, Japana, Indije, Norveške, Rusije, Belgije, Španije, Francuske, Portugala, Grčke, Ukrajine, Italije, Islanda, Njemačke, Sjedinjenih Američkih Država, Mađarske i Makedonije. Orka je mjesto na kome sva čula uživaju, koje bi preporučio svim ljubiteljima dobrog zvuka, pokretnih traka, lijepih slika, tekstova i poetskih riječi i opuštenih druženja, poručio je Čamdžić.

1 komentar

Ostavite Vaš komentar

WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com