DruštvoIzdvojeno

SRĐAN MARLOVIĆ: BOGATO HERALDIČKO NASLIJEĐE NA GRBU I ZASTAVI HERCEG NOVOG

Umjesto amblema koji je decenijama u upotrebi Herceg Novi bi  uskoro mogao da dobije grb i  zastavu osmišljene po svim heraldičkim pravilima. Autor predloga gradskih simbola  je mladi Novljanin, arhitekta, konzervator, heraldičar  – Srđan Marlović.

Elaborat predloga rješenja grba i zastave  predstavljen je aktuelnom rukovodstvu  hercegnovske Opštine i odbornicima gradskog parlamenta   u avgustu prošle godine, podsjetio je predsjednik Skupštine opštine Miloš Bigović,  i dodao da je rasprava organizovana u petak veče sa zainteresovanim građanima, najmanje što je u ovom procesu, započetom još 2015. godine, opština mogla da uradi.

– Moj rad se  zasniva na zadržavanju svega što već postoji, što se uklapa u heraldičke standarde, uz neophodne dopune nedostajućih elemenata, rekao je obrazlažući rješenja grba i zastave Srđan Marlović.

Prema njegovim riječima rješenje grba i zastave  maksimalno uvažava ključno nasleđe po kome je Herceg Novi prepoznat ne samo u zemlji već i van naših granica i priča  kompleksnu priču koja nije u cjelosti uočljiva na prvi pogled.

-To upravo i jeste suština grbova, doza mistike koja vas tjera da dublje prodrete u simboliku, a uz to ponešto i naučite o nečemu što je vaše i što je tu oko vas a čega možda niste svjesni – objasnio je Marlović, uz ocjenu da Herceg Novi ima i bogato heraldičko nasljeđe.

SIMBOLIKA GRBA HERCEG NOVOG

-Predlog grba Herceg Novog koristi se prema standardima municipalne heraldike u tri oblika,  kao Mali, Srednji i Veliki, svečani grb. Ova hijerarhija je vezana za upotrebu grba u sklopu institucija lokalne samouprave. Najsloženiji prikaz grba Opštine Herceg Novi je Veliki grb, dok Srednji i Mali grb nastaju redukcijom elemenata Velikog grba, objasnio je Marlović.

Veliki grb čine heraldički štit plave tinkture, šarže kula i dva krina u srebrnom emajlu, muralna kruna sa tri merlona u zlatnom emajlu, čuvari štita grifoni u zlatnom emajlu, zlatno emajlirana lenta sa natpisom i naličjem u plavoj tinkturi.

Svi grbovni elementi posjeduju istorijsko utemeljenje, vezuju se za kontekst Opštine Herceg Novi i predstavljaju specifično kulturno naslijeđe našeg grada stvarano vjekovima. U simboličkom smislu, ovaj grb predstavlja ispravnu heraldičku stilizaciju već postojećih amblemskih simbola,  evoluciju postojećeg amblema u grb, uz dopunu elementima koji su nedostajali, kao što su elementi Srednjeg i Velikog grba, ili pak zamjenu neheraldičkih elemenata adekvatnim heraldičkim -krin umjesto čempresa.

Centralna heraldička figura na štitu Malog grba je kula koja  predstavlja simbolički kontinuitet sa gradskim pečatom usvojenim 1883. godine na kome je prikazana Tora (Glavna gradska kapija u tadašnjem izgledu), a koja je uz izvjesne modifikacije tokom 30ih, 70ih i 80ih godina 20. vijeka opstala kao nosilac vizuelnog identiteta Herceg Novog.

U grafičkom smislu kula na grbu predstavlja sublimat svih prethodnih stilizacija prisutnih od sredine 19. vijeka, osmišljen tako da u potpunosti prati heraldičke standarde vezane za prikaz kule kao grbovnog elementa. Srebrna boja kojom je kula definisana u heraldici označava čistotu, iskrenost, mudrost i mir apostrofirajući ih kao vrhunske municipalne vrijednosti.

Herceg Novi kao grad baštini krin kao heraldički simbol još od perioda nastanka u XIV vijeku preko osnivača Kotromanića, ali i plemićke porodice Šimrakovića (kasnije Stratinić-Stratimirović i Jovović) lokalnog starog slovenskog srednjevjekovnog plemstva koje je naseljavalo dio današnje zapadne Crne Gore (nekada istočni dio Stare Hercegovine). Ogranci ove porodice su na području Herceg Novog opstali i tokom Osmanske vladavine, a u periodu Mletačke uprave dali doprinos kao nosioci lokalne uprave i veliki municipalni donatori, čiji se grb danas nalazi na glavnom portalu sakralnog kompleksa Sv. Đorđa i Sv. Spasa na Toploj. Pored ovih porodica, krin u svojim grbovima na području Herceg Novog koristile su i čuvene katoličke porodice Burović-Zmajević i Buća koje su dale izuzetan doprinos u razvoju grada kao višedecenijski guverneri i glavni zapovjednici odbrane grada u doba uprave Mletačke republike. U odnosu na prethodni amblem, krin predstavlja heraldičku zamjenu za neheraldički čempres, a njegovo sekundarno značenje u heraldici je bogatstvo vegetacijom koja predstavlja važnu karakteristiku Herceg Novog.

Bedemska odnosno muralna kruna je heraldički standard lokalne samouprave. Posjeduje tri merlona koji govore o veličini Heceg Novog odnosno broja stanovnika u odnosu na cjelokuan broj stanovnika u državi. Zlatna boja muralne krune govori o podatku da je Herceg Novi osnovan od strane kralja.

Grifoni, čuvari štita koji zajedno sa elementima Malog i Srednjeg grba grade heraldičku kompoziciju Velikog grba su dva zlatna grifona u uspravnom položaju (rampart). Inspirisani su najstarijim sačuvanim prikazima heraldičkih figura grifona pronađenim u crkvi Sv. Stefana na Sušćepanu, čija je vrijednost od strane države Crne Gore uzdignuta do nivoa kulturnog dobra od nacionalnog značaja. Grifoni se nalaze na parapetnim pločama koje potiču iz preromanskog perioda, vizantijskog su opusa, datirane u IX vijek, i svjedoče o životu župe Dračevice prije osnivanja savremenog Herceg Novog.

Sušćepanski grifon je jedan od najstarijih opšteprihvaćenih simbola Herceg Novog. Kao takav zauzima počasno mjesto čuvara štita. Grifoni posjeduju ogrlice sa graviranim godinama hercegnovskih počasti i to 1382., (godina osnivanja grada) i 1718., (godina osnivanja Topaljske komunitadi, odnosno sticanja autonomije i prava na nezavisnu upravu lokalnog stanovništva u sklopu Mletačke republike koju drugi gradovi na našoj obali nisu imali), gdje godina osnivanja grada zauzima počasnu heraldičku desnu (vizuelnu lijevu) stranu.

Izvorno heraldičko značenje grifona se vezuje zasimbol snage, vođstva i odvažnosti. Zlatna boja grifona govori o značaju kulturnog naslijeđa hercegnovske opštine.

Lenta i Moto – prema heraldičkim pravilima najčešći oslonac čuvarima štita je lenta na kojoj se nalazi ispisan moto (parola). Moto je poklič koji predstavlja grad i najčešće se vezuje za zaštitnika grada ili pak istorijsku povelju u kojoj se dati grad pominje vezano za svoj specifičan status ili eventualno osnivanje kao što je kod nas to slučaj. Natpis na lenti glasi „ ГРАДЬ ВЬ НМЄ СТГО СТЕФАNA СЬꙀДАХЬ “ (savremeni prevod: Grad u ime Svetog Stefana sazdah), i predstavlja skraćeni izvod iz “Povelje kralja Tvrtka I” iz 1382. godine kojom se pominje datum osnivanja grada. Natpis je dat autentično, na originalnom staroslovenskom pismu kojim je pisana povelja, obrazložio je Marlović.

Nakon Marlovićevog obrazloženja  uslijedila je rasprava, a govorili su Mladen Rostović,  Savo Morović, Olivera Doklestić,   Goran Komar, Vojislav Vojo Kilibarda, Valentina Kulinović, Pajo Pavlovič, svi uz niz pohvala za ponuđeno rješenje grba i zastave i iskazano snažno očekivanje da će oni što prije biti u upotrebi.

Darko Voučko jedini je komentarisao da je trebalo manje intervenisati i na postojeći amblem koji je već svuda prepoznatljiv primjeniti heraldička pravila.

Raspravi ili konsultacijama  prisustvovali  su predsjednik Herceg Novog  Stevan Katić,  Sekretarka za kulturu i obrazovanje Ana Zambelić Pištalo i direktor Agencije za izgradnju i razvoj grada Boro Lučić.

Riječ o autoru:

Srđan Marlović,  Arhitektonski fakultet završio je u Beogradu, a sada je doktorant.  Dobitnik je više nagrada na domaćim i međunarodnim konkursima iz oblasti arhitekture, heraldike i veksilologije. Nominovan je za veliku nagradu Evropske Unije za arhitekturu ”Mies van der Rohe 2015” i nagradu Evropske Unije za konzervaciju ”Europa Nostra 2015”. Dobitnik je nagrada za izvedena arhitektonska djela i konzervaciju na salonima arhitekture u Beogradu i Podgorici

Marlović je nagrađivan i kao student,  1998. godine, u Beogradu  za dizajnerske radove na „Salonu automobila“, zatim  za idejno rješenje i urbanistički koncept novobeogradskog Bloka 44, a 2000. godine postao je stipendista Kraljevine Norveške i  proglašen za najboljeg studenta u klasi.

Autor je rješenja za gradske simbole Podgorice, Kotora i Bara i konsultant na mnogim projektima.

 

 

 

 

 

 

Ostavite Vaš komentar

WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com