DruštvoIzdvojeno

PITAJTE ADVOKATA: BESPRAVNA GRADNJA – ZAKONSKA RJEŠENJA DOBRA, U PRAKSI NEDOSTAJE EFIKASNOST

Bespravna gradnja  koja je kod nas intenzivirana u periodu hiperaktivnog tržišta nepokretnosti od 2006. do 2010. godine, kada je bilo i izdavanja građevinskih dozvola koje nisu bile u skladu sa postojećim propisima, problem je sa kojim se suočavaju i u region i u zemljama savremenih pravnih sistema –  rekao je za  rubriku “Pitajte advokata” u programu Radio Herceg Novog naš sagovornik  Vukašin Šimrak.

O bespravnoj gradnji se može govoriti kada je bespravno izgrađen neki objekat a za koji je prethodno trebalo pribaviti građevinsku dozvolu u skladu sa propisima. Za otkrivanje i spriječavanje bespravne gradnje, nadležna je građevinska inspekcija dok je to ranije bilo u lokalnim samoupravama, odnosno u opštinama. Danas ti organi obavljaju djelatnost u okviru Ministarstva održivog razvoja.

Štetne poslijedice bespravne gradnje su devastiranje prostora, koji je teško popraviti.  Ne znam broj bespravnih objekata u Herceg Novom ali ih u Crnoj Gori ima 100 000. Odgovor pravnog sistema na bespravnu gradnju je konkretan u savremenim pravnim sistemima, gdje je stepen vladavine prava visok, i tu se ljudi teško odlučuju za gradnju bez građevinske dozvole jer trpe sankcije koje su vrlo žestoke. Urbanističko-građevinska inspekcija u praksi djeluje isključivo po prijavama u pisanoj formi. Sami građevinski inspektori bi trebalo da reaguju na svako saznanje o bespravnoj gradnji, čak po terenu i eventualno da istražuju i pregledaju teren,ali to se u praksi ne dešava. Onda imamo vrlo loš efekat u smislu spriječavanja bespravne gradnje.  Svjedoci smo da su bile u raznim periodima najave preduzimanja konkretnih mjera od strane nadležnih državnih organa ali  to u praksi nije dalo rezultate što pokazuje i broj bepsravno sagrađenih objekata. Šta će se dešavati posle omogućavanja legalizacije i kako će proći taj postupak, kakve će se mjere preduzimati, teško je govoriti. Postupak legalizacije nije jasan ni opštoj populaciji, a ni samim organima koji ga trebaju provoditi – objašnjava Šimrak.

Kako je moguće da imamo toliko  bespravnih objekata pored organa za njeno spriječavanje?

Neefikasnost nadležnih državnih organa. U praksi ostane riješenje na papiru koje se ne sprovede. Sada imamo postupak legalizacije koji je zaustavio prinudna riješenja i inspekcijski nadzor na dijelu objekata koji su predmet legalizacije. Do 2008. godine u namjeri da se preduzmu efikasne mjere u spriječavanju bespravne gradnje konstituisano je i krivično djelo građenja bez građevinske dozvole. Tu su od strane sudova i  nadležnih organa najavljivane kazne, čak je zaprijećeno i zatvorskom, ali ne znam nikoga da je kažnjen efektivnim mjerama zbog građenja bez građevinske dozvole. Bilo je i selektivnosti. Činjenica je da sa jedne strane imamo 100 000 bespravnih objekata a sa druge nizak procenat ljudi koji su u krivičnom postupku odgovarali što je disproporcija i tu je odgovor, kaže Šimrak. On dodaje da su propisi dobri, i da su implementirani kroz formu propisa EU, ali ostaje problem u praksi gdje izostaje primjena propisa u mjeri u kojoj bi trebala da bude. Razlog svega toga treba tražiti u stepenu vladavine prava i selektivnosti te primjene.

Šimrak podsjeća na poznati slučaj  gradnje na Luštici,na Mirištu.

-Ovdje smo imali i bespravnu gradnju, ali  što je posebno simptomatično, imali smo i izdavanje građevinske dozvole što nije u skladu sa parametrima predviđenim planskim dokumentom. To je čak urbanistički inspektor utvrdio. Međutim, desilo se da je on postupio po službenoj dužnosti i podnio prijedlog opštini za poništavanje građevinkse dozvole jer ista nije izdata u skladu sa indeksima izgrađenosti i zauzetosti lokacije. Takvi primjeri nisu bili česti u praksi ali bilo ih je, urbanistički inspektor nađe nepravilnosti i po službenoj dužnosti procesuira takav  predlog nadležnom organu koji je izdao građevinsku dozvolu. Ni jedan od tih predloga urbanističkog inspektora nije usvojen. Svi su odbijeni što je bilo na neki način razumljivo i logično jer je raniji zakon predviđao da ukoliko se desi poništenje građevinske dozvole, svu štetu snosi opština koja izda građevinsku dozvolu. Bilo je razumljivo da zbog te poslijedice opština odbija takve zahtjeve, a do upravnog suda nije stigao konkretan slučaj na Mirištu. Dio koji je bespravno izgrađen je završen donošenjem rješenja komunalne policije, koja nisu izvršena zauzimanjem državnog zemljišta na samoj obali. Od strane suda bilo je izdavanje privremenih mjera što je pravni nonsens zbog nenadležnosti suda da se upliće u takav postupak i zaustavlja izvršenje privremenom mjerom. Taj dio gdje je zauzeto državno zemljošte, gdje je napravljena ponta, nije izvršen, jer je navodno trebala da se ruši eksplozivom, a ako se to uradi prouzrokovaće se šteta samom investitoru – ističe Šimrak.

Kada  urbanistički inspektor ustanovi  nepravilnost, zbog čega  predlozi u praksi nisu usvojeni?

-Novi zakon je to riješio  na drugi način. Nema više građevinske dozvole, radi se prijava gradnje po reviziji licenciranog privrednog društva i sada više nema posledice u smislu da naknadu štete snosi opština. S obzirom na tu novinu, u praksi se može očekivati prisutniji i kvalitetniji efekat. Ovaj zakon je u jednom poglavlju riješio i regulisao i to pitanje. To je legalizacija tih objekata – zaključuje Šimrak.

Rok za podnošenje zahtjeva za legalizaciju istekao je 15. jula, i  zajednica opštine ima inicijativu prema skupštini za produženje roka. Da bi se taj rok produžio poptrebno je isti produžiti kroz dopunu, odnosno izmjenu zakona.

Mislim da je negdje oko 40 000 zahtjeva podneseno, što znači da je ostala polovina objekata a ni jedan  postupak legalizacije još  nemamo okončan. Uglavnom je sve to išlo kroz podnošenje zahtjeva i geodetske elaborate. Pitanje je koliko ima objekata koji ispunjavaju uslove za legalizaciju. Trebalo bi da ispunjavaju uslove oni koji su ušli u oto-foto snimak, objekti izgrađeni u skladu sa propisanim parametrima važećeg planskog dokumenta. Oni koji nisu izgrađeni  ne ispunjavaju uslove za legalizaciju, međutim tu se postupak prekida do donošenja nekog novog planskog dokumenta. Konačno, ne bi trebali biti legalizovani oni objekti koji ugrožavaju javni interes i objekte od opšteg interesa – kaže Šimrak i dodaje da nepoznanica u postupku legalizacije jeste i kada objekat ispunjava sve uslove za legalizaciju jedan od najvažnijih segmenata u urbanističko-projektnoj dokumentaciji jeste projekat statike, posebno u dijelu seizmološke statike u dijelu jačih zemljotresa. Pitanje je na koji način će se o tutvrditi na već izgrađenim objekatima.  Mislim da nije jasno ni onima koji su pisali zakon a ni onima koji treba da postupaju po njemu, a radi se o jednoj značajnoj činjenici.

Koliko je bespravnih objekata uklonjeno?

– Uklonjen je  mali broj, a oni koji i jesu su privremeni objekti. Moram priznati da je i tu bilo selektivnosti, ali bez obzira puno više je riješenja doneseno od strane nadležnih organa građevinske inspekcije za uklanjanje. Mislim da je minoran procenat onih objekata koji su uklonjeni, a pogotovo danas od vremena interaktivnog tržišta teško da je neki ozbiljno sagrađeni objekat uklonjen, ali legalizacija i onemogućava preduzimanje radnje u tom smislu.

1 komentar

  1. Znaci u opstini Herceg gradj.inspekcija tj Cedo Popovic je srusio 32 objekta svojim bagerom, i to se ne zna.Zna citava Crna Gora da on nema nikakvih dozvola, a medjunarodni sud ce pokazati kakvim se poslovima bavi ovaj” investitor”.Najavi se rusenje medijski i pusti raja da pljacka i obija.O kakvom izvrsenju Vi pricate?

Ostavite Vaš komentar

WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com