IzdvojenoKultura

MILOŠ LATINOVIĆ NA 23. HAPSU – BEZ KOMPROMISA U KNJIŽEVNOSTI UZ SVA NAŠA LUDILA

Promocijom  nove knjige  Miloša Latinovića, zanimljivog i intrigantnog  naslova  “Četiri ludila”, započeli su sinoć prateći programi  23. HAPS-a .

Program je vodila selektorka ovogodišnjeg HAPS-a, producentkinja Milina Kovačević. Uz  podsjećanje da je Latinović radio kao novinar,  direktor Narodne biblioteke u Kikindi,  upravnik Narodnog pozorišta i zamjenik predsjednika opštine u tom gradu, kao i da je poslednjih godina na čelu Bitef teatra i festivala, pitala je prvo u kojoj je od ovih  oblasti  naviše svoj?  Latinović je bez dileme odgovorio: u književnosti  – pišem ono što želim i kako osećam.

Latinović je  potom objasnio  da roman „Četiri ludila“ obuhvata period od kraja 19. vijeka do naših dana, od putujuće trupe Murarija koja nastupa po Vojvodini i od toga živi,  preko osnivanja Srpskog narodnog pozorišta i priče o Jovanu Kneževiću i Jovanu Đorđeviću, ali i  Joci Saviću sa njegovim trijumfalnim i nesvakidašnjim vraćanjem Šekspira na pozorišnu scenu Dvorskog nacionalnog teatra u Minhenu, do autorove  lične priče oslonjene na angažman u Bitef teatru. Ludilo Šekspirovog  Kralja Lira  prisutno je u svima njima  i prelama se kroz njihove živote na različite načine, objasnio je Latinović.

– Lir je netipičan vladar, odriče se prestola u korist ćerke i verovanja u budućnost, što je danas nezamislivo, komentarisao je Latinović uz priznanje da je Šekspir jedna od njegovih opsesija.

– Ja imam dve opsesije, i to možda nije zgodno priznati u današnje vreme kada se i dobrota tumači kao slabost, ali zaista ne mogu da od toga pobegnem. Moja opsesija Šekspirom traje dugo. U ovom trenutku je to pronaleženje potpuno identičnih likova na javnoj sceni sa onim što Šekspir ima u svom opusu. A kada pogledate to što on ima vi nemate razloga da govorite o piscu koji je živeo pre ne znam koliko godina. U naše vreme ćete pronaći ljude koji imaju problem sa voljom za moć, sa onim što je želja da je zadrže, da zbog nje ubiju, prevare. Kod Šekspira postoje ljubav, preljuba, opsednutost određenim stvarim a što korespondira sa našom civilizacijom. Bilo mi je zanimljivo da o tome pišem, na određeni način i želeo sam da tu opsesiju kroz ovu knjigu malo kanališem, rekao je Latinović.

O  romanu „Četiri ludila“ govorila je sinoć vd  direktorka Herceg festa – magistar filozofije Gordana Krcunović ističući da  pozorište  povezuje četiri priče romana koji je, prema njenim riječima, i autobiografski.  Ti momenti se, prema njenim riječima,  prepoznaju ne samo u jednom liku koji pripada našem vremenu – Aleksandru, upravniku pozorišta koji je osjetio ništavnost vlasti i moći i iskusio dramatiku sukoba između politike i umjetnosti, već i u pričama čija se radnja odvija u 19. vijeku koji je bio period ekspanzije pozitivizma i skepticizma na polju nauke i filosofije, ali je to i period početka kraja „velikih priča“ ili rušenja starog svjetskog poretka i stvaranja novog.

– Da bi čitaoca uveo u radnju svog romana o pozorištu, autor se služi jednim dramaturškim lukavstvom , izabravši Kamijev citat o Kralju Liru kao ekspoziciju za svoj roman. Ovaj Kamijev citat je zapravo zagonetka koju autor postavlja čitaocu: „Nikada kralj Lir ne bi otišao na sastanak koji mu je zakazalo ludilo da nije bilo surovog postupka kojim je prognao Kordeliju i osudio Edgara. Ispostavilo se da se ta tragedija odvija, tada u znaku ludila. Duše su predate demonima i njihovoj sarabandi. Tu su čak četiri ludaka, jedan po zanatu, drugi po volji, a dva poslednja zbog patnje: četiri razuzdana tijela, četiri neizreciva lica jedne iste sudbine“. Enigmatičnost ovog Kamijevog citata, ali i Latinovićevog romana “Četiri ludila”, ogleda se u tome što se čitalac nalazi pred zadatkom da odgonetne koja su to četiri ludila. Drugim riječima, čitalac ujedno treba da odgonetne koja to ludila vise nad ljudskim razumom i ruše poredak i temelje svijeta kojem pripada savremeni čitalac. Zato neizrečeno geslo autora ovog romana glasi: natrag Šekspiru, natrag Šekspirovim dramama koje su proročanski identifikovale sva ovozemaljska ludila, smatra Krcunović.

Apostrofirajući Kralja Lira i temu „raspadanja i kraja svijeta“ i  podijela država, Krcunović je naglasila da je i savremeni čovjek  sudionik tog kraja koji još uvijek traje.

Ono što povezuje sve priče u romanu „Četiri ludila“  je  prema riječima Gordane Krcunović  – pozorište.

– To su priče o pozorištu sagledane u istorijskoj perspektivi.  Pozorište je ogledalo i pojedinačne ljudske egzistencije. Kako kaže Hjum, kada zavirim u sebe, tu skoro ništa svoje ne nalazim. Čovjek je istorijsko biće, otud je Latinovićeva knjiga autobiografija sadašnjeg života, ali i autobiografija pređašnjeg života , jer je pozorište topos na kojem se susreću prošli i sadašnji život, staro i novo, rekla je Krcunović.

Podsjetićemo – Miloš Latinović autor je šest zbirki priča, pet romana, dvije knjige eseja, dvije monografije i više dramskih tekstova. Dobitnik je brojnih nagrada, od kojih su najznačajnije Stevan Pešić za roman “Dželat u raju” i Zlatni suncokret za roman “Sto dana kiše”,  dok je roman “Šekspirov klijent”  kao i “Četiri ludila” bio  u izboru za NIN-ovu nagradu.

Latinović je jedan od  onih istrajnih zaljubljenika u Herceg Novi koji prepoznaje kao kulturno središte Boke, pa je nakon promocije nastavljen razgovor  i o brojnim  mogućnostima za  saradnju.

Ostavite Vaš komentar

WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com