Društvo

MATICA BOKE: POSTAVLJANJE BISTE MARKU VOJNOVIĆU 25. OKTOBRA U HERCEG NOVOM

Spomen bista velikog hercegnovskog pomorca, Marka Vojnovića biće svečano otkrivena 25. oktobra u ulici koja nosi ime ovog ruskog carskog admirala u hercegnovskom Starom gradu.

Bista je djelo hercegnovskog vajara Nikole Nikše Kosića, a njenu izradu finansirala je Matica Boke i „Slovenska alijansa“. Inicijativi Matice Boke o postavljanju biste u rodnom gradu Marka Vojnovića, nakon nekoliko godina izašla je u susret hercegnovska Opština i Sekretarijat za kulturu i obrazovanje. Nakon izrade konzervatorskog projekta i dozvola Ministarstva kulture odlučeno je da se uredi mali plato u ulici Marka Vojnovića i tu postavi spomenik zapovjedniku Crnomorske flote, rođenom Novljaninu, saopštavaju iz Matice Boke.

-Vojnovići su poznata hercegnovska porodica, kojima su plemstvo priznale Venecija, Rusija i Austrija. Marko Vojinov Vojnović rođen je u Herceg Novom 1750. Na poziv carice Katarine mnogi bokeljski pomorci stupili su u rusku mornaricu u ratu protiv Turske 1768-1774. Učestvovao je u ekspediciji kneza Dolgorukova u Crnoj Gori.

Postavljen je 1771, za zapovjednika polake „Auza“ naoružane sa 12 topova.  Krstareći po Mediteranu napadao je turske brodove. Sredinom 1771. zamjenio je poginulog zapovjednika fregate „Slava“, takođe Bokelja Bijelića. I sa ovim jedrenjakom grof Vojnović uspješno napada i zarobljava turske brodove. Iste godine zarobio je vezira Moldavanži pašu. Marko i njegov rođak Jovan Vojnović zajedno sa drugim Bokeljima i Grcima istakli su se u napadu na tvrđavu Mitilena 2. novembra 1771. Za pobjedu nad turskim brodovima pod tvrđavom Lagos odlikovan je 8. septembra 1772. ordenom Sv. Georgija 4. stepena. Marko i Jovan Vojnović istakli su se i boju u Patraskom zalivu sa ulcinjskim gusarima i tuniškim brodovima 26. oktobra 1772. kada su svi ulcinjski brodovi potopljeni. Učestvovao je 1773. u opsadi i zauzimanju Bejruta i desantu na ostrvo Hios 30. maja 1774. gdje je komandovao odredom brodova.

Nakon potpisanog primirja obavljao je više dužnosti u ruskoj mornarici. Po Potemkinovom naređenju preuzeo je 11. juna 1781. komandu nad kaspijskom ekspedicijom koja je imala zadatak da na persijskoj obali osnuje ruske trgovačke stanice.

Nakon preuzimanja Krima 1781. Marko Vojnović upućen je 6. aprila 1783. u sastav Crnomorske flote. Postavljen je za komandanta luke Herson. Za suzbijanje epidemije kuge u ovom gradu odlikovan je ordenom Sv. Vladimira IV stepena. Grof Vojnović postavljen je 21. aprila 1783. za zapovjednika linijskog broda „Slava Katarine“ naoružanog sa 74 topa i proizveden u čin kapetana prvog ranga. Poslije smrti komandujućeg Sevastopoljske eskadre i luke, kontra-admirala Mekenzija 12. januara 1786. godine, postavljen je na njegovo mjesto. U čin kontra-admirala unapređen je 1787.

Za svoje komandovanje Sevastopoljskom eskadrom u boju kod Fidonisija odlikovan je ordenom Sv. Georgija 3 stepena.

Marko Vojnović je potpisnik „Statuta i propisa naroda i bratstva ilirskoga“ (Statuti e Regolamenti della Nazione e Confraternita Illirica) u Trstu 1. septembra 1793. Vratio se u Rusiju 1796. godine. Reaktiviran je i postavljen za načelnika brodogradilišta na Dnjepru. Postavljen je za prvog glavnog direktora novoustanovljenog Crnomorskog navigatorskog učilišta 24. avgusta 1798. godine. Ovo je još jedan podatak koji govori da je Marko Vojnović ostao cijenjen i nakon smjenjivanja sa mjesta zapovjednika Crnomorske flote.

U čin admirala unapređen je 14. marta 1801. godine. Car Pavle odlikovao je Marka Vojnovića ordenom Sv. Jovana Jerusalimskog i proizveo ga u „komandora Malteškog ordena“. Marko Vojnović je umro u Vitebsku 1807., navode u saopštenju iz Matice Boke.

Ostavite Vaš komentar

WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com